Ana Sayfa   |    Kurumsal   |    letiim 
DEZ Lojistik    DEZ Lojistik    DEZ Lojistik    DEZ Lojistik    DEZ Lojistik    DEZ Logistics    DEZ Logistics    DEZ Logistics    DEZ Logistics    DEZ Logistics   

Sektrel Bilgiler
Incoterms
Denizyolu Terimleri
Karayolu Terimleri
Konteyner lleri
Vagon lleri
Tama Sigortalar
Faydal Linkler
Karayolu Terimleri


ADRYanc, patlayc ve kimyasal maddelerin kara yolu ile tanmas kurallarn ieren bir standarttr. ADR konvansiyonuna ye olunmas ile ilgili yasa 30 Kasm 2005 tarihinde TBMM'de kanunlamtr. Kanun 1 Ocak 2009'da yrrle girmitir.
AISAra zleme Sistemi. GPS ve GPRS teknolojileri kullanlarak uydu aracl ile aralarn takip edildii sistemdir.
AntrepoKanunu hkmlerine gre almasna izin verilen ve gmrk idaresine verilen beyanname ile gmrk idaresi gzetimi ve denetimi altnda eyann muhafaza edildii yerdir.
Aktarma MerkeziGelen yk/kargolarn indirildii, var noktasna gre gidenlerin yklendii, gn iinde kargolarn ksa zaman aralklar ile sakland, aralar aras yk/kargo transferlerinin yapld blgesel ilem merkezleridir.
AvadanlkKk tamiratlarnn yaplabilecei el aletlerinin (eki, tornavida vs) ve el fenerinin bulunduu takm antasdr.
BagajKamyonlarn branda vs. gibi eyalarn istifledikleri ve alacaklar ykn yksekliinin kolayca ifade edilmesini salayan, kamyon kasasnda src kabininin stne denk gelen blmedir.
Basar TonajBasar tonaj olarak da ifade edilir. Aracn istiap haddi (azami yk miktar) anlamna gelir.
Beinci Tekerekicilerin asileri zerinde, aracn boyuna monte edilmi ve yar rmorklarn king pin ad verilen balant elemann iine gvenli bir ekilde kilitleyecek halde tasarlanm olan bir paradr.
CMRKarayolu tama belgesidir. CMR Belgesi kamyonla yaplan tamalarda Uluslar aras CMR Anlamas gereince dzenlenen bir tama senedidir.
ekiciYar rmorklar ekmek amacyla kullanlan en az iki dingilli motorlu kara tatdr.
Daimi Ara Srekli tama yapan spot aratr.
DaraTama kabnn bo arldr.
Damper KasaKamyonlara zel hidrolik donanm sayesinde, kasa iindeki dkme ykn boaltlabilmesi iin 45 derecelik eim alabilen kasa tipidir.
Damper Yar Rmork45 derece eim alacak ekilde hidrolik donanmla alan ve zerindeki yk kendisi boaltan kasa sistemidir.Kamyonlardan farkl olarak, zerindeki malzemeyi saa veya sola ykabilen damperli yar rmorklar da mevcuttur.
DepoMilliletirilmi mallarn ak veya kapal alanda muhafaza edilmesine uygun olan yerdir.
DingilTekerleklerin zerinde dnd metal aksam. zerinde tek lastik olanlar tek dingil, ift teker taklanlar ift dingil olarak ifade edilir.
Dkme YkHerhangi bir ambalaj iinde bulunmayan yk.rnein, kmr, demir tozu vs.
FEU40 ayaa denk birim. Konteynerlerin kapasitelerini belirtmekte kullanlan l birimidir. 1 FEU 40 ft (boy) 8 ft (en) 9 ft (ykseklik) ya da metrik olarak 12.192 m (boy) 2.44 m (en) 2.59 m (ykseklik) ve yaklak 67.5 m hacmindedir.
FiktifFabrika ilerindeki gmrkl sahalardr.
FrigorifikIs deiimine duyarl gda maddeleri, ilalar ve baz kimyasal maddelerin tanmas iin tasarlanp imal edilen, duvar kalnlklar ve izolasyon deeri tanan malzemenin s deiimine duyarllk boyutlarna bal olarak deien ve bir soutucu nitesi bulunan karayolu tatdr.
GabariTatlarn ykl veya yksz olarak karayolunda gvenli seyirlerini temin amac ile uzunluk, genilik ve yksekliklerini belirleyen llerdir.
Geici Depolama YeriEyann gmre sunulmasndan sonra gmrke onaylanm bir ilem veya kullanma tabi tutuluncaya kadar gmrk idaresince geici olarak depolanmasna izin verilen yerdir.
Gei BelgesiUluslar aras tamalarda k yaplan gmrk ile var gmr arasnda tanan ykn belirtildii, k ve var lkeleri gmrklerinden geii ve ykn indirilecei lkeye girii salayan evraktr. TIR karneleri de gei belgesi dahilindedir.
Gmrk Muhafaza Memuru Gmrklerde ve gmrkl sahalarda bulunan maln, muayene memurundan sonra gmrk beyannamelerinin teslim edildii memurdur. Ayrca konteyner gibi mhrlenmi malzemelerin mhrn yapma ve ama yetkisi de bu memurlara verilmitir.
ntermodal Tamaclk Ayn tama arac veya kab ile iki veya daha fazla tamaclk modu kullanlarak yaplan ve mod deiimlerinde ara veya kap iindeki yklerin herhangi bir ellelemeye tbi tutulmad tama eklidir.
stiab HaddiBir tatn veya aracn gvenle tayabilecei ve imalat standardnda belirtilen en ok yk arl veya yolcu ve hizmetli saysdr.
Jumbo Yar Rmork13,60m x 2,45m x 2,65m llerinde, 90m3 brt hacimli, iki katl modelleri de bulunan yar rmorktur.
K1Bir veya birden fazla zmal tatla karayoluyla ehirleraras eya tamacl yapacak olan gerek veya tzel kiilerin Ulatrma Bakanl'ndan almalar gereken yetki belgesidir.
Kombine Tamaclkntermodal olmayan ancak birden fazla nakliye aracnn (tren, kamyon vs) birbirine bal olarak kullanlmasyla yaplan tama tipidir.
Kamyonzin verilebilen azami ykl arl 3,5 tondan fazla olan, eya ve ya yk tamak iin imal edilmi, asisi, farkl amal asi st ekipman ve ya kasa monte etmeye uygun, en az iki dingilli motorlu kara tatdr. Tasarm ve motor gc itibariyle kamyonlarn bazlar rmork ekmeye msaitlerdir.
Kamyon Rmork Bir kamyon ve tayaca ykn zelliklerine uygun bir ekilde imal edilen rmorktan oluan, yk tama amal karayolu tatdr.
Kamyonetzin verilebilen azami ykl arl 3,5 tonu gemeyen ve eya veya yk tamak iin imal edilmi, tayaca ykn cinsine gre kasaya sahip kara nakliye aralardr.
KantarYk alacak aralarn bo ve yklendikten sonra tartlmak iin uradklar lm cihazdr.
Kapal KasaYanlar ve tavan kapal olan, sadece arka kapan almasyla yklenebilen yar rmork snfdr.
Kayar Perdeli Yar RmorkYan yzeyleri ve tavan bir perde sistemiyle kapatlm, perdelerin almasyla hem kasann yanndan hem de stnden yklenebilir olan yar rmorktur.
Klk Yar Rmork(Konteyner asi yar rmork)Konteyner tanmas amacyla tasarlanan ve imal edilen, iskelet halinde bir asi ile tayaca konteyner tipine uygun adet ve mesafede enine kroslar ucuna yerletirilmi konteyner kilidi (twist lock) bulunduran en az bir dingilli yar rmork aracdr.
King PinYar rmork ekicinin beinci tekeri ile balantsn salayan ve dvme elikten mamul bir paradr. Yar rmorkun tama kapasitesi dorultusunda farkl llerde imal edilir.
Kiralk Ara Szleme yaplarak komple srcsyle birlikte kiralanan, aylk belli bir kira ve km. ba yakt yzdesiyle alan aralardr.
KomisyonYk almay kabul eden aracn srcsnden ksmen yan gelir olmas iin ksmen de srcnn yk almasndan vaaz gemesini engelleme amal olarak alnan para.
KomisyoncuYk veren kiiye yke uygun arac bulan ve ara sahibinden komisyon alan kiidir.
Komisyon Faturas Alnan komisyon karlnda kesilen fatura.
Konimentozerinde tanan ykn ierii ile ilgili bilgiler bulunan yk tama senedidir.
KonteynerHer trl atmosferik koula dayankl olan, zellikle intermodal tamaclkta kullanlmakta olan, kolay ellelenebilen ve st ste istiflenebilen standart metal yk kasalardr. 20'lik, 40'lk ve 45'lik olarak adlandrlan tipleri en yaygn olanlardr. Bu snflandrma konteynerlerin deien boy lsne gre yaplmtr.
Konteyner KilidiKonteynerleri kaldran ya da tayan aralarn konteynerleri kelerinden sabitlemeleri iin sahip olduklar mekanizmadr.
L2 BelgesiKarayollar Tama Kanunu gerei, uluslararas lojistik iletmecilii yapan firmalarn sahip olmas gereken bir yetki belgesi trdr. Kanun hkmlerince belirtilen ihlaller gerekletirilmedike, belge geerlilik sresi 5 yldr.
LOW-BED Ar i makineleri ya da zel proje ykleri gibi uluslararas ve yurtii karayolu tama ynetmeliine gre standartlarn dnda, normal kamyonlarn ve ya trlarn tayabilecekleri uzunluk, ykseklik, genilik ve tonajdan farkl olan yklerin tanmasn salayan yar rmorktur.
Mega Yar Rmork13,60 m x 2,50 m x 3,00 m boyutunda 102 m hacimli yar rmorklardr.
Mesleki Yeterlilik Belgesi Karayollar Ynetmelii kapsamndaki faaliyetlerde bulunanlarn yine bu ynetmelikte ngrlen mesleki yeterlilik eitimini alan ve/veya yaplacak olan snavlarda baarl olanlarn ald belgedir.
NakliyeciTamaclkla uraan kii.
NavlunNakliye bedelinin KDV hari tutardr.
OrdinoKonimento karlnda, yurt dndan gelen maln gmrkten ekilmesi iin verilen emirdir.
zel zin BelgesiTamalarda gei belgesi aranmadan, gei belgesi yerine gemek zere ve Trk ihra rnlerini tamak amacyla yabanc plakal tatlara verilen belgedir.
zel Yk Tama BelgesiArlk ve boyutlar bakmndan zellii olan ve baka ulam sistemleri ile tanmas mmkn olmayan ve tama snrn ap da tanmas zorunlu yklerin tanabilmesi Karayollar Trafik Kanununun 33.Karayollar Trafik Ynetmeliinin 66.ve 128.maddelerine gre Karayollar Genel Mdrlnden (lgili Blge Mdrlklerinden) zel Yk Tama zin Belgesi alnmas ve tamann bu izindeki esaslara gre yaplmas zorunludur.
Palet Depolama ve sevkiyatta kullanlan, eitli malzemelerden retilen ve maln zerine konulduu platformdur.
Ykleme Pusulas / Ykleme TeklifiKN Ofisinden i alan aracn ofis alanlaryla olan anlamasn, verdii komisyonu belgeleyen ve ykn alaca firmaya ykleme iin geldiini kantlayan evrak.
Para YkBuday, kmr gibi dkme yk formunda olmayan ve konteyner iine konulamayan, genel yk olarak da tanmlanabilen, farkl paket tipinde olabilen parsiyel yklerdir.
Parsiyel Datm Aracn tama kapasitesinin birden fazla mteriye tahsis edilerek kullanlmas ve ya hizmet verilen mterilerin birden fazla noktaya gitmesi gereken siparilerinin genel addr.
Psikoteknik Test Psiko-teknik deerlendirmenin amac, srclerin sahip olduklar gvenli ara kullanmalarn salayan zihinsel ve psikomotor yetenek dzeylerini objektif yntemlerle lmek ve deerlendirmektir. Srclk yeteneklerinin , trafie ilikin srclk tutumlarnn ve kiiliinin trafik psikolojisi asndan deerlendirilmesinden olumaktadr. Belgenin geerlilik sresi 5 senedir.
R2 Belgesi Karayollar Tama Kanunu gerei, uluslar aras tama ileri organizatrl yapan firmalarn sahip olmas gereken bir yetki belgesi trdr. Kanun hkmlerince belirtilen ihlaller gerekletirilmedike, belge geerlilik sresi 5 yldr.
RampaMalzemenin depoya alnma veya depodan sevk edilme ilemlerini kolaylatrmak zere kullanlan alandr.
RingBir ara tarafndan bir program erevesinde eitli noktalardan ayn veya farkl yklerin alnarak bir veya birden fazla noktaya teslim edilmesi ve teslimatlar srasnda bo kaplarn toplanmas veya tm teslimatlar tamamlandktan sonra ters gzergh izlenerek bo kaplarn toplanarak geri getirilmesi sistemidir.
Rulo Tayc Yar Rmorkzellikle rulo eklinde sa olmak zere benzeri ekil ve boyuttaki ykleri tamak amacyla imal edilen bir yar rmorktur. Tabanda bulunan ve aracn boyu ekseninde alm olan bir yuvarlak silindir eklindeki boluk, ykn araca yklendiinde her iki yandan desteklenmesini salamakta bylece ykn, ara zerinde sabitlenmesi iin alnacak nlemlerin daha basite yaplabilmesi salanmaktadr.
Platform Yar RmorkZemini dz ve kenar kapaklar olmayan yar rmorktur. Boru, demir, konteyner gibi malzemelerin tanmasnda kullanlr.Boyutlar konteyner boyutlarna gre deiken olabiliyor.
Sevk rsaliyesizerinde arataki ykn adn, miktarn, navlun bedelini, kesilen fatura numarasn belirten resmi evrak. Mallarn nakli srasnda vergi mevzuat bakmndan kontrol edilebilmesi amacyla, ticar emtiann bir yerden baka bir yere nakli srasnda dzenlenmesi ve malla birlikte bulundurulmas zorunlu olan belgedir.
SovtajHasar gren rnlere sigorta eksperi tarafndan biilen maddi deerdir.
Szlemeli Ara Yetki belgesi sahibinin noterden yaplm bir tama geliri paylam veya kira szlemesine dayanarak, kendi unvan ve sorumluluu altnda altraca bakasna ait tatlardr. Sefer bana ya da Ytl / ton olarak alrlar. Aylk sabit cret karl alan szlemeli aralar komple kiralk aralardr.
SpanzetYkn stnden geerek, ykn tanaca yzeye sabitlenen ve zerinde "grgr" olarak bilinen gergi mekanizmasyla gerilerek yk sabitlemekte kullanlan polyester eritlerin genel addr.
Spot Ara Serbest alan, tek seferlik tama anlamas yaplan aralarn genel addr.
SupalanGenellikle kara ve deniz yolu ile yaplan tamalarda kullanlan bir yntemdir, malzemenin tamay yapan ara zerinde gmrklemesinin yapld durumdur.
Src Karayolunda motorlu bir arac veya tat sevk ve idare eden kii
ehir i TamaBelediye snrlar ile mcavir alan dahilinde yaplan tamalardr.
Swap BodySwap body st ste istiflenemeyecek ve stacker tarafndan tepeden kaldrlamayacak kadar ince yaplm konteynerlerin addr. lk satn alma masraflarn drmek ve uzun vadedeki yakt masraflarn en azda tutmak iin olduka hafif malzemelerden retilirler. Boyutlar, dier konteyner tayan aralara yklenebilmesi iin standart SO konteyner boyutlarndadr. Genelde drt kesinde bulunan katlanabilir ayaklar sayesinde herhangi bir ykleme/boaltma sistemine gerek kalmadan tand arac deitirebilir.
Tam Rmork Bir kamyon tarafndan ekilen ve tayaca ykn zelliklerine gre tasarlanp, imal edilen, en az bir dingilli ve ekildii kamyona eki oku, dner tabla, kanca v.b. adlarla tanmlanan bir balant aparatyla balanan aratr.
TaeronBelirli bir tama iini, bir szleme sonucunda sahip olduu ya da kendisine baka bir ekilde bal olan aralarla baka bir firma adna yapan tzel kiiliktir.
Tama rsaliyesi Tama faaliyetinde bulunanlarn, tanmasn stlendikleri bir veya birden ok gnderilen ve gnderene ait, ayn tatta, ayn zamanda tanan eya veya kargo iin ilgili mevzuat hkmleri uyarnca dzenledikleri belgedir.
Tat BelgesiYetki belgesi sahibinin kullanaca tatlarn niteliini ve saysn liste halinde gsteren yetki belgesinden ayr, yetki belgesinin eki olarak dzenlenen belgeyi ifade eder.
Tat KartBir tatn yalnz, bir yetki belgesinin eki tat belgesinde kaytl olduunu ve bu belge altnda altrlabileceini gsteren;
  • yetki belgesi sahibinin ticari unvann,
  • yetki belgesinin tr ve numarasn,
  • tat kartnn geerlilik sresini,
  • tatn markas, cinsi, model, plaka ve rengini ieren belgedir.
Tat KantarKarayolunda bir birim olarak seyretmek zere birbirine balanm en az bir eken ve en ok iki ekilen rmorktan oluan arac ifade eder.
Tenteli Yar RmorkYan yzeyleri ksmen alabilen bir tente sistemiyle rtlm olan yar rmork tipidir.
TEU20 ayaa denk birim. Konteynerlerin kapasitelerini belirtmekte kullanlan l birimidir. 1 TEU 20 ft (boy) 8 ft (en) 9 ft (ykseklik) ya da metrik olarak 6.10 m (boy) 2.44 m (en) 2.59 m (ykseklik) ve yaklak 38.5 m hacmindedir. 40'lk bir konteyner 2 TEU olarak da ifade edilir. Bununla birlikte 45'lik konteynerler de 2 TEU olarak llendirilirler.
TrFranszcada Transports Internationaux Routiers kelimelerinin ba harfleridir. Birlemi Milletler Tekilat bnyesindeki, Milletleraras Nakliyat Birlii (IRU) tarafndan 15 Ocak 1959 tarihinde Cenevre'de imzalanan bir anlamadr.Bu anlama 11 lke (Avusturya, sve, Portekiz, Bulgaristan, Finlandiya, Macaristan, Fransa, Malta, svire, Tunus ve Yugoslavya) arasnda imzalanan birleik tamaclna (karayolu, demiryolu, havayolu, su yollar) ve konteyner kullanlmasna izin veren bir szlemedir (1994).

Uygulamada bu anlamaya dahil lkelerin karayolu vastalar, vastada ykl bulunan gmrkl eyann cinsini, miktarn, mahiyetini belirten bir TIR karnesiyle yine vastann belli yerlerine takacaklar TIR plakalar tarlar. TIR karnesinde belirtilen ve vastada ykl bulunan eyann gmrk kontrol mahre lkede yaplmakta, var noktasna kadar gzergahta bulunan lkelerin gmrklerinde sadece harici kontroller -pheli durumlar hari - yeterli olmaktadr. lkemizde de Yar Rmork ve ekiciden oluan tama aralarna TIR denmektedir.
Tr KarnesiTIR szlemesi sistemi iinde kullanlan ve IRU (Uluslararas Karayollar Tamaclar Birlii) tarafndan baslarak ye lkelerin kullanmna sunulan karnedir.
Toplu Tama rsaliyesiAra sahibi tarafndan, nakliyesini bir seferde yapt; birden ok noktal/mterili, bir ya da birden ok mal datm iin hazrlad var noktalarnn/mterilerinin ve karlk gelen mallarn alt alta yazlarak hazrlanan irsaliyeye toplu tama irsaliyesi denir.
Transit TamaHerhangi bir lkede balayan ve en az bir lke topraklar zerinden getikten sonra bir baka lkede sona eren, balama ve sona erme lkeleri dnda kalan lkeler zerinden yaplan tamalar kapsayan yolcu veya eya tamalarn ifade eder.
UBAKUluslar aras tamacln sosyal boyutlarn da kapsam iine alarak tamacln daha gvenli ve evre standartlarna uyumlu filolarla ekonomik ve teknik olarak etkin ve hzl bir ekilde yapld entegre tama sisteminin yaratlmasdr.

Trkiye'nin de aralarnda kurucu lke olarak bulunduu 17 lke tarafndan 1953 ylnda kurulan ve gnmzde yaklak 50 ye lkesi bulanan Uluslararas bir organizasyondur. lkemizdeki faaliyetler Ulatrma Bakanlnca yrtlmekte olup, standartlama ile ilgili kanun, mevzuat ve uygulamalar bu kurum tarafndan yrtlmektedir.
cret TarifesiDzenli tamalarda tama faaliyetlerini cret ynnden dzenleyen ve uyulmas zorunlu olan belgeyi ifade eder.
Yetki Belgesi Karayolu tama ynetmelii kapsamnda faaliyette bulunacak gerek ve tzel kiilere alma izni veren ve Bakanlka dzenlenen belgedir.
Yurt i Tama Herhangi bir ilin herhangi bir noktasndan balayp dier bir ilin herhangi bir noktasnda biten veya mesafesine baklmakszn bir ilin snrlar ierisindeki iki nokta arasnda yaplan tamalardr.
Yar RmorkBir motora haiz ekici ara tarafndan ekilen ve tayaca ykn zelliklerine has bir ekilde tasarlanp imal edilen en az bir dingilli ve ekildii araca king pin ad verilen bir balant sistemi aracl ile balanan yk tama amal karayolu aracdr.

 

Tasarım & Uygulamalar: İstanbulNet